Groepsplannen / Handelingsgericht werken (HGW)


Het hele team heeft in het schooljaar 2012-2013 een cursus gevolgd met als thema ‘Handelingsgericht werken’. In het schooljaar 2013-2014 heeft dat een vervolg gekregen. Zo hebben er klassenbezoeken plaatsgevonden onder begeleiding van een externe deskundige. Laatstgenoemde heeft de leerkrachten en IB-er van adviezen voorzien.
Bij deze lichten we graag toe wat HGW inhoud.
HGW staat voor Handelingsgericht werken en gaat onder andere uit van de onderwijsbehoeften van de leerling: wat vraagt dit kind van ons, zodat we de onderwijsdoelen kunnen behalen? Het handelen van de leerkracht staat hierbij centraal: de leerkracht doet ertoe!
Binnen HGW wordt gedacht in termen van oplossingen, kansen en mogelijkheden van alle kinderen (dus bijvoorbeeld niet alleen kinderen die uitvallen op een bepaald vakgebied, maar ook kinderen die meer uitdaging nodig hebben). Binnen het HGW-traject is er regelmatig overleg met betrokkenen (leerling, leerkracht, intern begeleider, externen en natuurlijk de ouders). 
Bij Handelingsgericht werken wordt veel belang gehecht aan het leren van elkaar en elkaars deskundigheid gebruiken, door ouders en kind nadrukkelijk te betrekken om zo tot een aanpak en begeleiding van het kind te komen die werkt!

Beelden zeggen echter meer dan tekst, vandaar hieronder eerst een filmpje. U zult begrijpen dat de werkwijze enigszins kan afwijken.

Uitgangspunten

HGW is een planmatige en cyclische manier van werken waarbij we proberen zoveel mogelijk af te stemmen op de wensen en mogelijkheden van leerlingen, leerkrachten, begeleiders en ouders. We passen daarbij de volgende zeven uitgangspunten toe:
1. We denken, kijken en praten over wat een kind nodig heeft om de volgende stap te maken, de onderwijsbehoeften, en handelen daar zoveel mogelijk naar.
2. Het afstemmen op het kind moeten de leerkrachten doen.
3. We werken doelgericht en zoeken naar richtinggevers voor ons handelen. Deze zijn gebaseerd op wat het kind wèl kan.
4. We werken vanaf het begin samen met kinderen, ouders, collega’s en begeleiders.
5. We kijken naar de wisselwerking tussen kinderen, hun ouders, hun groep en onszelf en stemmen ons handelen daarop af.
6. Iedereen heeft kwaliteiten. We zijn op zoek naar mogelijkheden van kinderen, ouders en onszelf.
7. We werken systematisch en zijn open en duidelijk naar elkaar.

De HGW-cyclus

Het planmatig werken krijgt bij ons op school steeds meer vorm doordat we de HGW-cyclus een aantal keren per schooljaar gaan doorlopen. Deze cyclus kent vier fasen met in totaal zes stappen.
Fase 1. Waarnemen en signaleren
Stap 1: Verzamelen van leerlinggegevens in een groepsoverzicht
Stap 2: Signaleren van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben
Fase 2. Begrijpen en analyseren
Stap 3: Benoemen van onderwijsbehoeften van de leerlingen
Fase 3. Plannen
Stap 4: Clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften
Stap 5: Opstellen van het groepsplan
Fase 4: Realiseren
Stap 6: Uitvoeren van het groepsplan
 
We hebben ons bekwaamd in het invullen van een goed groepsoverzicht waarin we zoveel mogelijk informatie over de leerlingen hebben verzameld (vakgebieden: rekenen, begrijpend leze/woordenschat, technisch lezen, spelling). Deze gegevens zijn in een groepsplan verwerkt, dat in de groep wordt uitgevoerd.
In de groepsplannen worden voor een periode van 5 maanden richtlijnen voor het onderwijs aan alle leerlingen in de groep beschreven. Het beschrijft de doelen voor deze periode en ook wat de kinderen nodig hebben om deze doelen te bereiken. Het is de bedoeling dat het groepsplan een praktisch document wordt dat de leerkrachten ondersteunt bij het omgaan met de verschillen tussen kinderen in de groep.  Tussentijds wordt er natuurlijk wel geëvalueerd.